Idea głośnego czytania

Idea głośnego czytania dzieciom

 

Czasami wystarczy przeczytana bajka,

aby dać naszemu dziecku pieszczotę,

która pozostaje w sercu na całe życie

Pino Pellegrino

 

Czytanie jest niezwykłą wartością dla człowieka. Czytanie rozwija język, pamięć i wyobraźnię, poprawia koncentrację, uczy myślenia, rozbudza zainteresowania, przynosi ogromną wiedzę. Czytanie buduje więź pomiędzy rodzicem a dzieckiem, wzmacnia rozwój psychiczny dziecka, wzmacnia jego samo uznanie oraz jest znakomitym sposobem na budowanie mocnego systemu wartości dziecka i kształtuje jego wrażliwość moralną (I. Koźmińska, E. Olszewska, 2010, s. 15).

Szwedzka Akademia Literatury dziecięcej opracowała 17 zalet głośnego czytania. Oto one:
1. Książka rozwija język i słownictwo; Uczy wyrażać myśli i rozumieć innych
2. Książka rozwija myślenie, dostarcza nowych idei i pojęć myślowych, rozszerza świadomość. 
3. Książka pobudza fantazję, uczy budować obrazy w wyobraźni. 
4. Książka dostarcza wiedzy o innych krajach i kulturach, o przyrodzie, technice, historii, o tym wszystkim, o czym chcielibyśmy dowiedzieć się czegoś więcej. 
5. Książka rozwija uczucia i zdolność do empatii. Wyrabia umiejętność wczucia się w czyjąś sytuację. 
6. Książka dodaje sił i zapału. Dostarcza rozrywki i emocji. Może rozśmieszyć lub zasmucić. Może pocieszyć i wskazać nowe możliwości. 
7. Książka może stawiać pytania, które angażują i pobudzają do dalszych przemyśleń. 
8. Książka uczy etyki. Skłania do namysłu nad tym, co słuszne, a co nie, co dobre, a co złe.
9. Książka może wytłumaczyć rzeczywistość i pomóc w zrozumieniu zależności. 
10. Książka może udowodnić, że często pytanie ma więcej niż jedną odpowiedź, że na problem da się spojrzeć z różnych stron. Może podpowiedzieć inne sposoby rozwiązywania konfliktów niż przemoc. 
11. Książka pomaga zrozumieć siebie, umacnia poczucie własnej wartości. Pokazuje, że są inni, którzy myślą jak my mają również prawo do swoich odczuć i reakcji.
12. Książka pomaga nam zrozumieć innych. Buduje tolerancję dla innych kultur i zapobiega uprzedzeniom. 
13. Książka jest towarzyszem w samotności. Łatwo wziąć ją ze sobą 
i czytać gdziekolwiek.
14. Książka jest częścią dziedzictwa kulturowego. Dzięki niej mamy wspólne 
doświadczenia i punkty odniesienia.
15. Dobra książka dla dzieci, którą można czytać na głos, przynosi radość dzieciom i dorosłym. Buduje pomost między pokoleniami. 
16. Książka dla dzieci to pierwsze spotkanie z literaturą – nieograniczonym światem, z którego czerpiemy przez całe życie. To bardzo ważne spotkanie, gdyż, jeśli nie zostanie zmarnowane, pokaże, ile może dać dobra literatura. 

 

Czytając, pomagamy dzieciom uczyć się nowych słów, rozwijać sprawność językową, pobudzamy wyobraźnię, rozwijamy zdolność do słuchania i koncentrowania (G. Lewandowicz- Nosal, s. 63, 2008). Główną rolę odgrywają tutaj rodzice, którzy już od urodzenia powinni dzieciom czytać, zaszczepiając w nich potrzebę kontaktu z książką. 
Ważne jest aby rodzice dzieciom czytali codziennie, by uczynili z czytania rodzaj magicznego, domowego rytuału (I. Koźmińska i E. Olszewska, 2010, s. 66). Codzienne czytanie nie tylko, rozbudza zamiłowanie do literatury, ale również wpływa na rozwój psychiczny i umysłowy dziecka. Rozwijanie zainteresowań czytelniczych należy stymulować również w przedszkolu. To głównie od nauczyciela zależy, czy zachęci dziecko do książek i obcowania z nimi. Rozwijanie zainteresowań czytelniczych dzieci w wieku przedszkolnym polega na planowej, systematycznej pracy nauczyciela, która zmierza do zainteresowania małego odbiorcy sztuką, do ukazania mu bogactw i zalet, jakie ona niesie. Dzieci w tym wieku mają również swoje szczególne upodobania co do czytanych im książek. Jak wiadomo są to przeważnie baśnie, bajki i wiersze. Baśnie są swoistą formą przekazu, dostosowaną do potrzeb dziecka. Przyciągają uwagę, zabawiają i budzą zainteresowania. Wpływają na dziecięcą fantazję, mają bezpośredni wpływ z ich lękami, dążeniami, które wyrażają w sposób jasny i zrozumiały, wskazują drogę wyjścia z różnych sytuacji. Baśnie posługują się symbolami, które dzieci potrafią bezbłędnie odczytać. Wskazują na zróżnicowanie natury człowieka i świata. Występujące w nich postaci są dobre albo złe, wydarzenia niosą radość, albo cierpienie. Zło choć może mieć chwilowo przewagę i tak przegrywa w ostatecznej konfrontacji z dobrem, co umacnia dziecko w identyfikacji z pozytywnymi wzorcami (B. Chorągiewska, s. 29- 30, 2004). Baśń porusza serce dziecka, rozjaśnia jego umysł, a przede wszystkim pociesza i obiecuje. Wiersze dla dzieci, utwory liryczne-poetyckie są zróżnicowane pod względem stylu, wiążącego się z ideą dotyczącą twórczości dla dzieci. Jedne wiersze akcentują walory dydaktyczne, polegające na ukazywaniu dobrych wzorów. Inne otwierają liczne przeżycia, zachwyt światem i przyrodą. Kolejna grupa to wiersze figlarne, które bawią się słowami, stawiają świat na opak (Baluch, 2004, ss.13,14). Dzieci lubią krótkie wierszyki, szczególnie, gdy występuje w nich humor, rymy oraz różnego rodzaju zabawy słowem. Poezja posiada dla dzieci bogatą ofertę, ważne jest żeby rodzice i nauczyciele potrafili w sposób racjonalny i wartościowy przedstawić ją najmłodszym odbiorcom literatury. Bajka to gatunek literacki wierszowany lub prozatorski. Jest to utwór z reguły krótki. W którym autor zawiera jakiś morał, umieszczając go zwykle na końcu (Słownik gatunków literackich, 2008, s.36). dzieci lubią krótkie utwory, szczególnie satyryczne i zawierające morał.

Rodzice tworzą pierwszy wzorzec związany z czytaniem. Rodzic jako pierwszy czyta swoim dzieciom książki, wprowadza swoje dziecko w świat wartości kulturalnych i rozbudza zamiłowania czytelnicze. Aby zainteresować czytaną książką, powinien przy tym do swojego czytania włączyć ilustracje, odpowiednie gesty, mimikę, modulować głosem, po to, aby dziecko mogło zrozumieć tekst i mogło go przeżyć. Czytanie, a nawet oglądanie książek ma znaczny wpływ na rozwój mowy, myślenia, uczuć i wyobraźni, dostarcza tematyki do zabaw twórczych. Przy czytaniu dzieci poznają bardzo dużo nowych słów, które z chęcią później stosują w życiu codziennym.

Dobra literatura dla dzieci powinna wspierać zdrowy rozwój dziecka we wszystkich wymiarach: emocjonalnym, poznawczym, intelektualnym, społecznym, kulturalnym i moralnym. Książki powinny służyć rozwojowi języka i empatii, nauce myślenia – logicznego, krytycznego, a także abstrakcyjnego, wspieraniu zainteresowań i otwartości na świat, poszerzaniu wiedzy, rozwijaniu życzliwości do innych, poczucia humoru, dobrego smaku, uwrażliwianiu na piękno, wzmacnianiu poczucia własnej wartości i prawego charakteru.

Kryteria doboru książek:

(opracowane przez Fundację „ABCXXI – Program Zdrowia Emocjonalnego”).

Do głośnego czytania należy wybierać dzieciom utwory:

– sensowne,

– adresowane do dziecka,

– ciekawe dla dziecka – o czymś istotnym dla niego,

– napisane lub tłumaczone poprawną i ładną polszczyzną

– uczące racjonalnego myślenia,

– uczące czegoś ważnego,

– przynoszące wiedzę i/lub rozrywkę na wysokim poziomie,

– rozwijające dobry smak i poczucie humoru dobrej próby,

– niosące przesłanie szacunku wobec dziecka, ludzi, innych istot, zwierząt, przyrody, kraju, pozytywnych norm społecznych i sprawiedliwego prawa,

– dostosowane do wieku i wrażliwości dziecka, nie wzbudzające lęków i niepokoju,

– niosące pozytywny przekaz moralny, promujące wzorce właściwych postaw i zachowań,

– rozwijające wrażliwość estetyczną,

– kształtujące postawę optymizmu i wiary w siebie oraz pozytywne nastawienie do świata,

– unikające przemocy nawet w zabawie,

– unikające stereotypów związanych z płcią,

– unikające stereotypów kulturowych, rasowych, narodowych etc.

 

ZŁOTA LISTA KSIĄŻEK


Wiek 0 – 4 lata:

Paulette Bourgeois, Brenda Clark – seria o Franklinie

Eliza Piotrowska – seria Tupcio Chrupcio

Zofia Stanecka – seria Basia

Jan Brzechwa – Wiersze i bajki

Gilbert Delahaye – seria o Martynce

Czesław Janczarski – Miś Uszatek

Astrid Lindgren – Lotta z ulicy Awanturników

Joanna Papuzińska – Śpiące wierszyki

Renata Piątkowska – Opowiadania z piaskownicy

Annie M.G. Schmidt – Julek i Julka (seria)

Małgorzata Strzałkowska – Zielony, żółty, rudy, brązowy

Julian Tuwim – Wiersze dla dzieci

Wojciech Widłak – Pan Kuleczka (seria)

Wiek 4 – 6 lat:

Grzegorz Kosdepka – Co to znaczy… po raz drugi

Katarzyna Szestak, Natalia Jabłońka – Szary domek

Cornelia Nitsch – Bajki pomagają dzieciom

Tomasz Trojanowski – Kocie historie

Florence Atwater, Richard Atwater – Pan Popper i jego pingwiny

Hans Christian Andersen – Baśnie

Wiera Badalska – Ballada o kapryśnej królewnie

Wanda Chotomska –Wiersze; Pięciopsiaczki

Iwona Czarkowska – Biuro zagubionych zabawek

Dorota Gellner – Przedszkolakom

Hanna Januszewska – O Pleciudze

Roksana Jędrzejewska – Wróbel – Sznurkowe historie

Astrid Lindgren – seria o Pippi Pończoszance; Emil ze Smalandii

Hugh Lofting – seria o Doktorze Dolittle

Kornel Makuszyński – Przygody Koziołka Matołka

Małgorzata Musierowicz – Znajomi z zerówki

Alan A. Milne – Kubuś Puchatek, Chatka Puchatka

Renata Piątkowska – Na wszystko jest sposób ; Nie ma nudnych dni

Proponowane wyżej pozycje są propozycjami wybiórczymi, część z nich pochodzi z zbioru książek polecanych do czytania dzieciom w akcji Cała Polska Czyta Dzieciom.

Przygotowała: Milena Irzykowska


NIP 929-11-01-962
REGON 970314279
Miejskie Przedszkole Nr 22
"KRAINA EKOLUDKÓW"
ul. Porzeczkowa 34
65-790 Zielona Góra
Telefon: 068 454 73 16
e-mail: 22@mp.zgora.pl
Liczba odwiedzin 0000